Kiedy zwalniamy 70% gwarancji należytego wykonania?

W prak­tyce kon­trak­to­wej opar­tej o WK FIDIC powstaje czę­sto wąt­pli­wość kiedy należy zwol­nić 20100920_dcsit_0021Wyko­nawcy 70% zabez­pie­cze­nia nale­ży­tego wyko­na­nia (gwa­ran­cji nale­ży­tego wyko­na­nia). Pro­blem wiąże się z kwe­stią roz­róż­nie­nia pojęć Świa­dec­two Prze­ję­cia (klau­zula 10.1 WK FIDIC) i Świa­dec­two Wyko­na­nia (klau­zula 11.9 WK FIDIC) oraz przy­pi­sa­nia tym poję­ciom wła­ści­wego zna­cze­nia i skutku. Sprawę kom­pli­kuje fakt, że w obro­cie umow­nym rzadko zda­rzają się takie same umowy (każdy ma tro­chę inne Warunki Szcze­gólne). Niczego nam nie dają wyja­śnie­nia zawarte na blo­gach inter­ne­to­wych i przy­ta­czane tam czę­sto orze­cze­nia sądowe. Nie ma tam dokład­nie opi­sa­nych tre­ści umów, zatem nie wiemy czy nasz przy­pa­dek jest ana­lo­giczny do opi­sy­wa­nego czy jed­nak tro­chę inny. Jeśli ziden­ty­fi­ku­jemy strony i przed­miot umowy możemy się poku­sić o odszu­ka­nie tre­ści umowy (w końcu jej wzór musi być w doku­men­ta­cji prze­tar­go­wej – a ta pod­lega publicz­nemu ogło­sze­niu na stro­nach inter­ne­to­wych). Nie­stety tu też są ogra­ni­cze­nia (zanim wyrok sta­nie się pra­wo­mocny, ogło­sze­nia już nie nawet w archi­wum prze­tar­go­wym na stro­nach zama­wia­ją­cego; nie mamy też pew­no­ści że umowa nie została zmie­niona w trak­cie jej reali­za­cji). Spró­bujmy jed­nak pod­jąć kilka prak­tycz­nych ustaleń.

 

Przy­pa­dek 1

Jeśli w Warun­kach Szcze­gól­nych (naj­czę­ściej w klau­zuli 4.2) wyraź­nie odnie­siono zwrot 70% zabez­pie­cze­nia do wyda­nia Świa­dec­twa Prze­ję­cia – to tematu raczej w ogóle nie ma (a mam nie­od­parte wra­że­nie, że więk­szość wpi­sów na blo­gach takiej wła­śnie sytu­acji dotyczy).

 

Przy­pa­dek 2

Załóżmy że w Warun­kach Szcze­gól­nych klau­zula 4.2 nie została w ogóle zmie­niona lub została zmie­niona w taki spo­sób, że prze­pi­sano treść art. 151 pzp, tj.

 

Zama­wia­jący zwraca zabez­pie­cze­nie w ter­mi­nie 30 dni od dnia wyko­na­nia zamó­wie­nia i uzna­nia przez zama­wia­ją­cego za nale­ży­cie wyko­nane. Kwota pozo­sta­wiona na zabez­pie­cze­nie rosz­czeń z tytułu rękojmi za wady nie może prze­kra­czać 30% wyso­ko­ści zabez­pie­cze­nia. Kwota 30% jest zwra­cana nie póź­niej niż w 15. dniu po upły­wie okresu rękojmi za wady.

 

Wydaje się w takim przy­padku, że doku­men­tem stwier­dza­ją­cym wyko­na­nie zobo­wią­za­nia jest dopiero Świa­dec­two Wyko­na­nia. Wynika to wprost z klau­zuli 11.9 zgod­nie z którą „wypeł­nie­nie zobo­wią­zań Wyko­nawcy nie będzie uznane dopóki Inży­nier nie wystawi mu Świa­dec­twa Wyko­na­nia stwier­dza­ją­cego datę z którą Wyko­nawca wywią­zał się ze wszyst­kich zobo­wią­zań wyni­ka­ją­cych z Kon­traktu”. Kontr­ar­gu­men­tem takiej oceny może być oko­licz­ność, że prze­cież z chwilą prze­ję­cia stwier­dzoną w Świa­dec­twie Prze­ję­cia Zama­wia­jący roz­po­czyna użyt­ko­wa­nie obiektu. Wyda­wa­łoby się więc, że z tą chwilą roz­po­czyna się okres rękojmi za wady. A skoro roz­po­czyna się okres rękojmi, Zama­wia­ją­cemu nie wolno pozo­sta­wić wię­cej niż 15% zabez­pie­cze­nia. Zwo­len­nicy takiej tezy pod­kre­ślają czę­sto, że Okres Zgła­sza­nia Wad jest rów­no­znaczny z okre­sem rękojmi, a opi­sany w WK FIDIC Okres Zgła­sza­nia Wad jest mody­fi­ka­cją prze­pi­sów o rękojmi w kodek­sie cywil­nym. Oso­bi­ście nie prze­ko­nuje mnie takie sta­no­wi­sko. Po pierw­sze z niczego nie wynika, że Okres Zgła­sza­nia Wad jest mody­fi­ka­cją ogól­nych prze­pi­sów o rękojmi okre­ślo­nych w kodek­sie cywil­nym (chyba, że Strony wprost to prze­są­dzą w Warun­kach Szcze­gól­nych). W związku z tym prze­pisy o rekojmi powinny być sto­so­wane nie­za­leż­nie od Roz­działu 11 Warun­ków Kon­traktu FIDIC. Po dru­gie prze­ję­cie Robót do eks­plo­ata­cji nie musi być rów­no­znaczne z roz­po­czę­ciem okresu rękojmi (prze­pisy doty­czące rękojmi są prze­cież dys­po­zy­tywne co wynika z art. art. 558 § 2 zd. 1 kc). Zatem dopusz­czalna jest sytu­acja w któ­rej mimo roz­po­czę­cia użyt­ko­wa­nia obiektu, okres rękojmi jesz­cze nie roz­po­czyna swego biegu. Pamię­tajmy jesz­cze o art. 139 pzp zgod­nie z któ­rym do umów w spra­wach zamó­wień publicz­nych sto­suje się prze­pisy kodeksu cywil­nego jeżeli prze­pisy ustawy pzp nie sta­no­wią ina­czej. Z ana­lizy tre­ści art. 151 pzp wynika wyraź­nie chwila w któ­rej Zama­wia­jący jest zobo­wią­zany zwol­nić 70% zabez­pie­cze­nia (tj. po stwier­dze­niu że zamó­wie­nie zostało nale­ży­cie wykonane).

 

Pod­su­mo­wu­jąc, gdy­bym był Zama­wia­ją­cym w Przy­padku nr 2 zwol­nił­bym 70% zabez­pie­cze­nia dopiero po wyda­niu Świa­dec­twa Wykonania.

 

Przy­pa­dek 3

Trzeci przy­pa­dek zakłada zmianę w Warun­kach Szcze­gól­nych klau­zuli 4.2, ale inną niż w Przy­padku 1 i 2. Nie­stety tu nie ma zło­tej reguły wyja­śnia­ją­cej spo­sób postę­po­wa­nia. wszystko zależy od tego jak zmie­niono treść klau­zuli 4.2. W przed­mio­to­wym wpi­sie chcia­łem podać za przy­kład gło­śny spór jed­nej z war­szaw­skich firm budow­la­nych z zama­wia­ją­cym z Rado­mia, który toczył się kilka lat temu. Spór doty­czył m.in. zwrotu 70% gwa­ran­cji nale­ży­tego wyko­na­nia wobec wyda­nia przez IK Świa­dec­twa Prze­ję­cia. Kon­trakt był oparty o Żółty FIDIC. Pra­wo­mocny wyrok Sądu Ape­la­cyj­nego z 2008 roku prze­są­dził o koniecz­no­ści zwrotu 70% gwa­ran­cji wobec faktu wyda­nia Świa­dec­twa Prze­ję­cia. Roz­strzy­gnię­cie odnosi się jed­nak do posta­no­wień Warun­ków Szcze­gól­nych, któ­rych mimo usil­nych sta­rań nie udało mi się zna­leźć w inter­ne­cie. Nie wiem więc z jakiego rodzaju mody­fi­ka­cją mamy do czynienia.


5 thoughts on “Kiedy zwalniamy 70% gwarancji należytego wykonania?

  1. Zamawiający

    Witam Panie Krzysz­to­fie, bar­dzo cie­kawy blog, dużo prak­tycz­nych infor­ma­cji. Zamie­rzamy ogło­sić prze­targ na roboty budow­lane w opar­ciu o Warunki FIDIC. Nasze wąt­pli­wo­ści doty­czą Okresu Zgła­sza­nia Wad. Czy jest to w isto­cie umowne ogra­ni­cze­nie okresu trwa­nia rękojmi? Pozdra­wiam i cze­kam na dal­sze wpisy



    Reply
    1. Krzysztof Bień Post author

      Witam Pana. Suge­ruję w Warun­kach Szcze­gól­nych wyraź­nie zazna­czyć, że Okres Zgła­sza­nia Wad doty­czy insty­tu­cji rękojmi z kodeksu cywil­nego. Warunki Ogólne w żad­nym miej­scu nie mówią bowiem wprost, że cho­dzi o okres rękojmi. Prze­pisy kc dot. rękojmi mogą być przez strony mody­fi­ko­wane w umo­wie. W moim prze­ko­na­niu inten­cja stron co do mody­fi­ka­cji rękojmi musi być zazna­czona wyraź­nie w umo­wie (np. w Warun­kach Szcze­gól­nych). Ina­czej nie ma żad­nej gwa­ran­cji, że sąd potrak­tuje posta­no­wie­nia dot. Okresu Zgła­sza­nia Wad jako mody­fi­ka­cję insty­tu­cji rękojmi.



      Reply
  2. Jeremiasz

    Witam;
    Okres zgła­sza­nia wad w warun­kach FIDIC ozna­cza wła­śnie okres rękojmi i jest sobie równy. Kto myśli ina­czej jest w błę­dzie i wpro­wa­dza nie­po­trzebne zamie­sza­nie w umo­wach , które pro­wa­dzi do spo­rów zakoń­czo­nych w sądach.
    pozdrawiam



    Reply
    1. Krzysztof Bień Post author

      Witam Pana. Zda­nia na temat Okresu Zgła­sza­nia Wad są różne. Naj­po­waż­niej­szym argu­men­tem prze­ciw­nym Pana opi­nii jest jed­nak fakt, że Warunki Ogólne w żad­nym miej­scu nie odno­szą się do rękojmi. Stąd prze­ciw­nicy mogą jed­nak bro­nić poglądu, że inten­cją Stron nie była mody­fi­ka­cja rękojmi z kodeksu cywil­nego (a np. wpro­wa­dze­nie dodat­ko­wej insty­tu­cji umow­nej chro­nią­cej inte­resy Zama­wia­ją­cego lub wpro­wa­dze­nie odpo­wie­dzial­no­ści na zasa­dzie gwa­ran­cyj­nej). Pro­szę zwró­cić uwagę, że orzecz­nic­two sądowe np.w przy­padku okre­śle­nia wyna­gro­dze­nia ryczał­to­wego w umo­wach o roboty budow­lane jest jed­nak różne. Z reguły dla sądów nie jest wystar­cza­ją­cym, że strony okre­ślą wyna­gro­dze­nie jako „ryczał­towe”. Wymaga się aby posta­no­wie­nie brzmiało: „wyna­gro­dze­nie ryczał­towe w rozu­mie­niu kodeksu cywil­nego”. To samo można odnieść do mody­fi­ka­cji lub sto­so­wa­nia innych insty­tu­cji prawa cywil­nego. Strony (Zama­wia­jący który two­rzy wzór umowy w zamó­wie­niu publicz­nym) powinny jed­nak jed­no­znacz­nie wska­zać, że OZW odnosi się do rękojmi z kc. Ina­czej powstają uza­sad­nione wąt­pli­wo­ści i dowo­dze­nie prze­ciwne może oka­zać się jed­nak sku­teczne. Róż­nie bywa na sali sądowej.



      Reply
  3. Piotr

    Witam.
    Pro­wa­dzę postę­po­wa­nie na Inży­niera Kon­traktu. Nie­długo będzie pod­pi­sa­nie umowy. Umowa na roboty budow­lane, które Inży­nier będzie nad­zo­ro­wał nie jest jesz­cze pod­pi­sana. Pyta­nie: w jaki spo­sób w gwa­ran­cji nale­ży­tego wyko­na­nia umowy na Inży­niera powinny zostać okre­ślone ter­miny obo­wią­zy­wa­nia gwa­ran­cji (70% i 30%). Przy­go­to­wa­li­śmy wzór gwa­ran­cji dla wyko­nawcy gdzie dla 100% war­to­ści gwa­ran­cji ter­min okre­ślono „od pod­pi­sa­nia umowy do wyda­nia Świa­dec­twa Prze­ję­cia” nato­miast dla 30% „od dnia wyda­nia ŚP do wyda­nia Świa­dec­twa Wyko­na­nia”. Czy jest to pra­wi­dłowe? Czy wyko­nawca dla uzy­ska­nia gwa­ran­cji nie potrze­buje kon­kret­nych dat?



    Reply

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>